Sport- en beweeglocaties die klaar zijn voor de toekomst
De gemeente ’s-Hertogenbosch heeft allerlei sportvoorzieningen, zoals sportparken, sporthallen en zwembaden. Ook zijn er volop beweegmogelijkheden in de openbare ruimte. Deze plekken zijn verspreid over de gemeente. We onderhouden ze goed. Zo houden alle inwoners toegang tot sporten en bewegen.
Daar blijft het niet bij, want de wensen van mensen veranderen. Daarom blijven we ontwikkelen. Dat doen we op het gebied van duurzaamheid, innovatie en samenwerking. Zo zorgen we voor sport- en beweeglocaties die klaar zijn voor de toekomst.
Lees en zie hier wat we in 2025 deden op gebied van onderhoud en ontwikkeling, verdeeld over de volgende onderwerpen:
- Duurzame accommodaties en sportfaciliteiten
- Zaalsportaccommodaties
- Buitensportcomplexen
- Zwembaden en ijs
- Openbare ruimte
- Watersport
- Datastad ’s-Hertogenbosch
- Innovatie
Duurzame accommodaties en sportfaciliteiten
De gemeente ’s-Hertogenbosch groeit naar 200.000 inwoners in het jaar 2040. Om deze groei op te vangen, werken we samen met verenigingen en partners aan een visie op duurzame accommodaties voor voetbal, hockey, tennis en binnensport.
In 2025 zijn goede stappen gezet: de huidige capaciteit, knelpunten en toekomstige behoeften zijn in kaart gebracht. Er is gekeken naar multifunctioneel gebruik, verduurzaming, spreiding over wijken en mogelijkheden voor gedeeld gebruik met scholen en maatschappelijke partners. De visies vormen de basis voor gerichte investeringen en slimme keuzes voor de komende 10 tot 15 jaar.
Daarnaast zijn diverse projecten uitgevoerd:
Bij RKVV Maliskamp is op duurzame wijze de kwaliteit van twee natuurgrasvelden verbeterd. Door het toepassen van het innovatieve DrainTalent-systeem (zie foto) kan de lucht- en vochthuishouding van de bodem worden geregeld. Hierdoor is het niet meer noodzakelijk om beregening van de velden via oppervlaktewater toe te passen. Met de droogte van de afgelopen jaren en de stijgende kans op een beregeningsverbod is dit een groot voordeel.
Resultaten:
- Geen beregening via oppervlaktewater meer nodig.
- De velden kunnen meer speeluren aan dan een standaard natuurgrasveld.
Vanuit het revolving fund is een renteloze lening verstrekt aan Handboogvereniging de Vrolijke Schutters voor het verduurzamen van de accommodatie.
In samenwerking met voetbalvereniging EVVC en MHC Rosmalen zijn plannen uitgewerkt om de kleedlokalen te vernieuwen. Hierbij is ook veel aandacht voor duurzaamheid. Voor de renovatie van de kleedlokalen bij EVVC is in samenwerking met de vereniging een DUMAVA-subsidie aangevraagd.
De installaties bij RKVV Emplina zijn verduurzaamd, onder meer middels een warmteterugwin (WTW)-installatie.
De afvalbakken bij de zwemplassen Oosterplas en Engelermeer waren na tientallen jaren (!) dringend aan vervanging toe.
In samenwerking met korfbalvereniging Be Quick en voetbalvereniging Nulandia zijn in 2025 de fusieplannen verder uitgewerkt. Dit heeft ervoor gezorgd dat in 2026 gemeentelijke middelen beschikbaar komen om een aantal fysieke aanpassingen aan het sportpark uit te voeren. Deze aanpassingen waren voor beide verenigingen voorwaardenscheppend om tot een goede fusie te komen.
Zie de publicatie over de fusieplannen van Nulandia en Be Quick in het Brabants Dagblad
Ook zijn in 2025 onderzoeken uitgevoerd in het kader van verduurzaming:
- Onderzoek mogelijkheden verduurzaming sportaccommodaties
In algemene zin onderzoeken we de mogelijkheden om onze sportaccommodaties verder te verduurzamen. Gebouwelijk doen we dit bijvoorbeeld bij de renovatie/nieuwbouw van MHC Rosmalen en EVVC Vinkel. - Onderzoek stresstest accommodaties
We voerden een Klimaat Stresstest voor de gemeentelijke sportparken uit. Door middel van deze stresstest willen we ervoor zorgen dat onze sportparken klimaatbestendig zijn. In deze eerste fase zijn de kwetsbaarheden en kansen van alle sportterreinen in kaart gebracht. Hiermee wordt vastgesteld wat nodig is om tot een klimaatadaptieve inrichting van de sportparken te komen.
Zaalsportaccommodaties
Nieuw: een unieke ASM-sportzaal
Sporthal De Schutskamp in Den Bosch West onderging een metamorfose: de squashbanen maakten plaats voor een Athletic Skills Model-sportzaal (ASM). Voor gemeente ’s-Hertogenbosch is de ASM-sportzaal een primeur; Nederland telt tot dusver slechts zo’n 25 vergelijkbare sportzalen. De ASM-zaal werd in november officieel geopend.
Het ASM-model stimuleert motorische ontwikkeling en creativiteit en is gebaseerd op de 10 grondvormen van bewegen. Van women's only, dans en yoga tot vechtsporten: deze nieuwe ASM-vloer maakt sporten creatief, leuk en toegankelijk voor iedereen, van topsporters tot recreanten.
Op de squashbanen - die niet veel meer werden gebruikt - konden slechts 6 sporters gelijktijdig terecht; dankzij de multifunctionele sportzaal is er nu ruimte voor 60 sporters.
Bekijk voor een impressie de reportage over de Bossche sporthal van DTV Nieuws.
Gastvrijheid
Gastvrijheid is een belangrijk thema in onze bedrijfsvoering. In 2025 gingen we met onze collega's van zaalsport in gesprek over wat zij belangrijk vinden en doen op het gebied van gastvrijheid in de zaalsportaccommodaties die in beheer zijn van afdeling S&R.
Resultaten:
- Medewerkers van zaalsportaccommodaties voelen zich meer betrokken bij de uitvoer van de strategische doelstellingen 'Welkom en Thuis voelen' en staan open voor verandering.
- Medewerkers namen het initiatief om samenwerkingen aan te gaan. Voorbeeld is het uitnodigen van de Oekraïne-opvang tegenover Sporthal De Hazelaar. Dit was zo'n succes dat Sporthal De Schutskamp dit voorbeeld in 2026 volgt.
Buitensportcomplexen
In de zomerperiode is het rustig op de buitensportcomplexen, maar wij benutten die periode juist voor diverse werkzaamheden. Op verschillende locaties is in 2025 hard gewerkt en geïnvesteerd in bespeelbaarheid en kwaliteit van sportvelden.
- In het bestuursakkoord 2022-2026 waren middelen opgenomen voor de aanleg van kunstgrasvelden bij de voetbalverenigingen CHC en RKKSV Kruisstraat. De aanleg van deze velden is in de zomer uitgevoerd. Hierdoor is de bespelingscapaciteit en multifunctionaliteit van beide sportcomplexen verhoogd en verbeterd.
- We hebben het gravel op 2 velden van de Gryphons (honk- en softbal) gerenoveerd.
- Het kunstgrasveld van de voormalige voetbalvereniging TGG in de Donken is opgeruimd. Hiermee is ruimte gemaakt voor de bouw van woningen.
Daarnaast zijn er de nodige voorbereidingen uitgevoerd voor 2026:
- Er is een aanbesteding uitgevoerd voor het vervangen van het kunstgrasveld van voetbalvereniging BLC en de aanleg van een extra pannaveldje naast het hoofdveld. De uitvoering hiervan vindt begin 2026 plaats.
- We hebben een aanbesteding uitgevoerd voor het vervangen van twee kunstgrasvelden bij Hockeyclub 's-Hertogenbosch en twee kunstgrasvelden bij MHC Rosmalen.
- Met een HiPSter (een innovatief meetinstrument) voer(d)en we metingen uit om de staat van onze natuurgrasvelden goed in beeld te brengen.
Zwembaden en ijs
Sportiom
Jaarlijks moet er groot (eigenaars)onderhoud gedaan worden in het Sportiom. Het Meerjaren Onderhoudsplan t/m 2038 vormt de basis van de jaarlijkse onderhoudsplannen. In 2024 zijn de kleedkamers van AquaFun en de glijbanentoren aangepakt. In 2025 is opnieuw veel eigenaarsonderhoud uitgevoerd, in een tijdsbestek van drie maanden. De werkzaamheden waren zó veelomvattend dat het Sportiom-complex drie weken werd gesloten voor bezoekers.
- De kleedgebieden van de sporthal zijn volledig gerenoveerd.
- Het (25 meter) wedstrijd- en instructiebassin en beide zwembassins zijn volledig gerenoveerd. Het 25-meterbassin is nu officieel een 25-meterbassin.
- Er zijn ca. 150.000 nieuwe vloer- en wandtegeltjes gelegd.
- Er is een nieuwe hoofdverdeelkast geplaatst.
- Er zijn meerdere duurzaamheidsmaatregelen uitgevoerd, zoals luchtbehandelingskasten, dakisolatie en het plaatsen van 900 pv-panelen.
Combibad Kwekkelstijn
In 2025 werden veel onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd zoals opgenomen in het Onderhoudsjaarplan (OJP). Veel werkzaamheden zijn tijdens de zomervakantie uitgevoerd, zodat de exploitatie van het zwemcomplex zo min mogelijk last/hinder had van het groot onderhoud.
Een greep uit de werkzaamheden:
- Twee nieuwe warmtepompen (na het doorlopen van een aanbesteding).
- Zonnelamellen (een slangenstelsel) op het dak voor naverwarming buitenbad waren verpulverd en daarom verwijderd. Alternatieven voor warmteopwerking (zoals heatpipes) worden onderzocht.
- Dakbedekkingswerkzaamheden (isolatie en nieuwe dakbedekking).
- Groot schilderwerk.
- Balustrade bij de glijbaan is vervangen en geconserveerd waar van toepassing.
- Diverse werkzaamheden in de technische ruimte: reparatie betonschade, de buffers en filters zijn gecoat, filterzand, beugels en isolatie zijn vervangen.
- Diverse sanitaire werkzaamheden in het oude kleedgedeelte.
- In verband met nieuwe wet- en regelgeving zijn er diverse aanpassingen gedaan voor de toevoer van chemicaliën.
Het SBS6-programma ‘Nederland in Beeld’ bracht Combibad Kwekkelstijn in Rosmalen in beeld.
Resultaat:
Actuele en professionele beelden die Exploitatiemaatschappij Combibad Kwekkelstijn B.V. langere tijd kan inzetten voor promotiedoeleinden.
Bekijk hier de tv-uitzending van 'Nederland in Beeld' terug.
Ook in de DTV-uitzending 'Herinneringen ophalen met Annemarie Verstappen' kwam Combibad Kwekkelstijn in beeld.
Bekijk hier de DTV-uitzending 'Herinneringen ophalen' terug.
Beweegplekken in de openbare ruimte
Team 'S-PORT stimuleert inwoners om buiten te bewegen. Daar zijn goede voorzieningen in de wijken voor nodig. In 2025 werd 's-Hertogenbosch verrijkt met:
Multisportveld op Sportpark Noord
Het oude rolhockeyveld is omgetoverd tot een Multisportveld. Dit werd mogelijk dankzij een (financiële) samenwerking met Stichting 1+1=3 en afdeling MO (maatschappelijke ontwikkeling) van gemeente 's-Hertogenbosch. Voor het gebruik en het borgen van het veld is een samenwerking gestart met handbalvereniging Blauw-Wit, Hockeyclub 's-Hertogenbosch, Hambaken Connect en Beweeg je Fit.
Bekijk hier een mooie reportage van opening nieuw multisportveld in Hambaken.
Beweeg- en survivalroute Rosmalense Plas
In nauwe samenwerking met de Empelse bestuursraad, Fysiotherapie Empel en afdeling SO (afdeling Stadsontwikkeling) is rondom de Rosmalense Plas (Empels Gat) een beweeg- en survivalroute gerealiseerd. De route is circa 2,3 kilometer lang; langs de route staan 4 obstakels/apparaten waarop en waarmee gebruikers kunnen bewegen.
Wethouder Marianne van der Sloot verzorgde de feestelijke opening, samen met oud-Olympisch bokser Arnold Vanderlyde. Fysiotherapie Empel maakt met cliënten inmiddels volop gebruik van deze route.
Bekijk hier een reportage over de opening Beweegroute Empels Gat door DTV Nieuws.
3x3 Basketbal in Rompertpark
Om hittestress tegen te gaan, is vergroening een belangrijk middel. In het Rompertpark waren hiervoor mogelijkheden, door het bestaande (en verouderde) basketbalveld te halveren en om te vormen naar een 3x3 basketbalveld. Omwonenden werden nauw betrokken bij de herontwikkeling. Door programma's en doelen aan elkaar te verbinden, is een mooi resultaat bereikt.
Beweeg & Beleef Maaspoort
Om inwoners kennis te laten maken met het aanbod in hun wijk, startten we met een proef: alle speel- en beweegplekken in de wijk Maaspoort zijn - letterlijk - in kaart gebracht. Een handzaam kaartje laat zien hoe omvangrijk en gevarieerd de mogelijkheden in de Maaspoort zijn. Tafeltennis, basketbal, jeu de boules, fitness, badminton, freerunnen, skaten en nog veel meer: het is voor de inwoners van de Maaspoort allemaal binnen handbereik.
Gelijktijdig ging het project 'Beweeg & Beleef Maaspoort' van start, met het doel buurtbewoners met elkaar in contact en in beweging te brengen en hen te laten zien en ervaren hoe divers de voorzieningen in hun wijk zijn. Niemand minder dan prof. dr. Erik Scherder droeg bij aan de promotie van 'Beweeg & Beleef' (zie video hieronder). Het project kreeg een succesvol vervolg: er is een wandelgroep uit voortgekomen die wekelijks met elkaar op pad gaat.
Watersport
Gemeente 's-Hertogenbosch biedt volop mogelijkheden aan watersportliefhebbers. Ook hier werken we samen aan toekomstbestendigheid, vanuit diverse invalshoeken.
Hengelsportcafé 's-Hertogenbosch
In samenwerking met de Hengelsportvereniging waren we twee keer aanwezig bij het Hengelsportcafé 's-Hertogenbosch en omstreken. Samen met de verenigingen bespraken we diverse actuele onderwerpen.
Steiger en botenhelling
In 2025 werden een nieuwe steiger en een nieuwe botenhelling voor HSV de Meer (Zuiderplas) opgeleverd.
Beste naaktstrand Engelermeer
Het naaktstrand van het Engelermeer werd verkozen tot het beste naaktstrand van Nederland en dat leverde de Blootkompas Award 2025 op. Een mooi compliment!
Lees hier over de beoordeling van Blootkompas.
Samenwerkende watersportclubs organiseren schoolsportprogramma
Op 8, 9 en 10 mei gingen de optimisten van het Watersportverbond het Engelermeer op. De zon scheen, het waaide net genoeg om kinderen van basisscholen de eerste beginselen van het zeilen aan te leren. Op de kant werden knopen geoefend en waterkracht-proefjes gedaan. Het watersport promotieproject werd geïnitieerd door de Bossche watersportverenigingen en krijgt in 2026 een Bosch vervolg.
Datastad 's-Hertogenbosch
We meten op diverse locaties het gebruik van openbare voorzieningen, om inzicht te krijgen in de gebruikers en het aanbod zo goed mogelijk te kunnen afstemmen op wensen en behoeften. Dit leverde de volgende cijfers op.
Gebruik 'S-PORT automaat (januari t/m november 2025):
- 572 boekingen
- 45% vrouwen, 51% mannen, 3.8% gender neutraal.
Aantal boekingen per leeftijdsgroep
Athletic Skills Garden
Met de aanleg van de Athletic Skills Garden op Sportpark Noord ontstond de behoefte om inzicht te krijgen in het gebruik van deze plek. Samen met Vinotion, InnoBeweeglab en het IoT Stadslab zijn we een pilot gestart met sensoren.
Deze pilot geeft ons gedurende een jaar inzicht in het gebruik van de verschillende sport-en beweegmogleijkheden. Daarnaast wordt er kwalitatief onderzoek gedaan onder (potentiële) gebruikers.
Analyse bestaande data
Niet altijd voeren we nieuwe onderzoeken uit. We laten bestaande data ook opnieuw analyseren vanuit een andere invalshoek. Ook maken we gebruik van landelijk beschikbare data, zoals aangeboden door Kenniscentrum Sport en Bewegen en het Mulier Instituut.
Sportparticipatieonderzoek volwassenen 2025
Iedere 2 jaar onderzoeken we de mate waarin volwassenen, kinderen en jongeren, sporten en bewegen en tevreden zijn over de sportvoorzieningen in de gemeente.
In 2025 kwam het Sportparticipatieonderzoek volwassenen 2025 uit. Het onderzoek wordt gebruikt om de effecten van het sport- en beweegbeleid te monitoren. Ook geeft het onderzoek inzicht in ontwikkelingen waar de gemeente mogelijk met toekomstig beleid op kan inspelen.
Panelonderzoek Maaspoort
Naast de Sportparticipatieonderzoeken doen we, wanneer gewenst, ook verdiepende onderzoeken om maatwerk te kunnen leveren of onze inspanningen te monitoren. Zo hielden we in 2025 een panelonderzoek in de Maaspoort om inzicht te krijgen in de behoefte aan en waardering van, sporten en bewegen in de openbare ruimte.
Met deze inzichten kunnen we de openbare ruimte beter aan laten sluiten op de sportieve wensen en behoeften van de inwoners van de Maaspoort.
Beweegrichtlijnen wijken
Enkele uitkomsten uit het Sportparticipatieonderzoek volwassenen 2025:
- 60% van de volwassen inwoners sport minstens 1x per week (2022: 53%)
- 55% van de volwassen inwoners voldoet aan de beweegrichtlijnen (4% stijging t.o.v. 2021)
- Onder een aantal groepen is het aandeel dat voldoet aan de beweegrichtlijnen lager dan gemiddeld. Deze doelgroepen vragen dan ook om extra aandacht m.b.t. sportstimulering:
- 65-plussers (45%)
- inwoners zonder startkwalificatie (42%)
- inwoners die moeite hebben met rondkomen (48%)
- alleenwonenden (48%)
- minima (47%)
Innovatie
Fitness Circus
Samen met sporttoestellenleverancier Nijha en het IoT Stadslab ontwikkelden we slimme, verplaatsbare, fitnesstoestellen: het Fitness Circus.
Deze toestellen zijn simpel verplaatsbaar en bevatten meetapparatuur die inzicht geeft in gebruik. De toestellen kunnen tijdelijk geplaatst worden op een plek waar inwoners aangeven behoefte te hebben aan beweging.
Als - onder andere uit de verzamelde gegevens - blijkt dat het een succes is, kan worden overgegaan tot definitieve plaatsing, of aanpassing waar nodig. Op dit moment staat het Fitness Circus in het Burgemeester van Zwietenpark in de Maaspoort.
Ik ben gelukkig nog fit en gezond. Deze oefeningen in het Fitness Circus gaan me prima af!